CAN 2010: Khoảng lặng lục địa đen

Vì ngày mai tươi sáng

Có thể nói, nước chủ nhà Angola đã cố gắng làm tất cả để tổ chức ngày hội lớn nhất của bóng đá châu Phi. Điều đó thể hiện rất rõ qua con số 1 tỷ USD mà chính phủ nước này đã bỏ ra nhằm nâng cấp cơ sở hạ tầng. Nên nhớ rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn chưa ổn định như hiện nay thì đây rõ ràng là một khoản đầu tư rất lớn và đầy nỗ lực. Nhất là khi khả năng thu hồi vốn gần như bằng 0.

Dẫu vậy, ngay trước ngày khai mạc CAN vẫn cứ gặp hạn nặng. Khi mà chiếc xe chở ĐT Togo bị tấn công (dẫn đến 3 người chết, 6 người bị thương) tại tỉnh Cabinda. Điều này đã làm dấy lên không ít sự quan ngại về sự đổ vỡ của CAN 2010. Vì ngoài chuyện Togo rút khỏi giải, thì Cabinda còn là nơi sẽ diễn ra tới 7 trận đấu ở giải đấu năm nay. Đến đây, chắc hẳn bạn sẽ ngạc nhiên tại sao BTC lại chọn một địa điểm như thế để đăng cai thi đấu?

Tuy nhiên, ở khía cạnh nào đó, người Angola cũng có lí khi đưa bóng đá về vùng đất bị ngăn cách giữa phần còn lại của đất nước bởi CHDC Congo và đang đòi ly khai này. Đây chính là cơ hội vàng nhằm chấm dứt nội chiến, khẳng định chủ quyền và hàn gắn những vết thương sắc tộc.

Vụ ĐT Togo bị xả súng là một trong những khoảng lặng của CAN 2010

Khi cánh cửa này khép lại cũng là lúc một cánh cửa khác mở ra. Gạt đi nỗi đau, và những khó khăn do Togo bỏ giải, 15 quốc gia còn lại đã nỗ lực cùng chung tay tạo nên một giải đấu thành công về mặt tổ chức trong suốt giai đoạn còn lại. Tất cả đều hướng tới một tương lai tươi sáng của Lục địa đen. Nhưng…

… vẫn còn đó những khoảng lặng

CAN 2010 không được chờ đợi ở trời Âu. Trong khoảng thời gian trước khi giải đấu khai mạc, các CLB tại cựu lục địa liên tục phàn nàn rằng CAN lấy đi của họ quá nhiều trụ cột giữa thời điểm “nước sôi lửa bỏng”. Khi giải đấu diễn ra thì những lời rền rĩ ấy lại còn lớn hơn nhiều, bởi sự quan ngại về khả năng dính chấn thương của các cầu thủ.  Và chính những diễn biến ấy cũng là minh chứng rõ ràng nhất chứng tỏ bóng đá châu Phi đang ngày càng một vị thế đáng kể.

Thế nhưng, vấn đề là ngay ở giải đấu hàng đầu Châu lục này vẫn cho thấy Lục địa đen vẫn có rất nhiều việc phải làm để có thể cất cánh.

Trở lại với “thảm họa” của Togo, nó bắt nguồn từ việc đội tuyển này đã tự ý dùng ô-tô di chuyển đến Angola thay vì đi máy bay theo yêu cầu của BTC. Chi tiết ấy phản ánh sự hoang dã, có phần vô kỉ luật của các đội bóng châu Phi. Đây có thể xem như một nguyên nhân chính kìm hãm sự phát triển của bóng đá Châu lục này, bên cạnh việc những nhà hoạch định bóng đá cũng chưa thực sự biết cách khai thác hết tiềm năng của nó.

Nên biết rằng, tiền bản quyền truyền hình của CAN 2010 chỉ rơi vào khoảng 50 triệu USD (thấp hơn cả Asian Cup) - rõ ràng là quá bèo bọt so với một giải đấu quy tụ được nhiều ngôi sao đẳng cấp thế giới như CAN.

Không những kém ăn khách trên thị trường quốc tế, mà ngay cả với khán giả nội địa VCK CAN cũng chưa phải là một “miếng bánh” hấp dẫn. Ngoài những trận đấu có nước chủ nhà Angola tham dự thì số khán giả đến sân là rất thấp (thường chỉ giao động không quá 17.000). Thấp kỉ lục như trận đấu giữa Malawi và Algeria chỉ có vỏn vẹn 1.000 khán giả - thậm chí còn không bằng 1 trận đấu tại… V-League. Hay ngay cả cuộc đối đầu đỉnh cao giữa Ghana và Nigeria ở bán kết cũng chỉ thu hút được 7.500 nghìn khán giả.

Ai Cập lần thứ 3 liên tiếp VĐ CAN

Theo khuyến cáo của FIFA, khán giả là yếu tố tiên quyết để phát triển túc cầu giáo. Nếu châu Phi không thể phát huy nguồn tiềm năng vô giá này (có tới hơn 1 tỷ dân) thì sẽ rất khó để nâng tầm bóng đá Châu lục.

Thêm vào đó, thái độ thi đấu của các đội tuyển ở giải đấu này cũng là cả một dấu hỏi lớn. Ở CAN 2010, một mình Ai Cập đã khuất phục tới 4 quốc gia giành vé dự World Cup 2010 (Cameroon, Nigeria, Algieria và Ghana) để lập kì tích lần thứ 3 liên tiếp đăng quang (đồng thời là chức VĐ thứ 7 trong lịch sử quốc gia này). Thế nhưng, điều đáng ngạc nhiên là các Pharaohs đã liên tiếp lỗi hẹn với World Cup trong suốt 20 năm qua.

Sự trái ngược ấy khiến người ta không thể không nghi ngờ động lực thi đấu của các đội bóng châu Phi tại các VCK CAN. Phải chăng tâm trí các ngôi sao vẫn còn mải tập trung vào những cuộc đua tranh ở châu Âu thay vì dốc sức thi thố tài năng ở giải đấu Châu lục, nên Ai Cập với thành phần chủ yếu là các cầu thủ nội đã thỏa sức làm mưa làm gió (ngoài chức vô địch còn đoạt tất cả các danh hiệu cá nhân)? Nếu đúng, dĩ nhiên đấy cũng là một lí do khiến giải đấu này mất giá.

Và chỉ khi nào người châu Phi có thể tìm ra lời giải cho tất cả những khoảng lặng kể trên, thì lúc đó người ta mới hết cảm giác bâng khuâng tiếc nuối khi nói về bóng đá Lục địa đen!